Het op 8 maart 2004 ondertekende Protocol tot wijziging van de Overeenkomst tussen Nederland en de Verenigde Staten tot het vermijden van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van belasting naar het inkomen is op 28 december 2004 in werking getreden.  

De staatssecretaris van Financiën Joop Wijn van Nederland en de Amerikaanse minister van Financiën John Snow hebben op 8 maart 2004 een protocol tot wijziging van het Belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten getekend.

De gewijzigde bepalingen van het belastingverdrag tussen Nederland en de Verenigde Staten toepassing voor de belastingjaren en -tijdvakken die aanvangen op of na 1 januari 2005, met dien verstande dat de verlaging van de bronheffing (van 5% naar 0%) op deelnemingsdividenden op 1 februari 2005 effectief wordt. Belastingplichtigen kunnen ervoor kiezen om gedurende een periode van 12 maanden na het van toepassing worden van de via het Protocol in het Nederlands-Amerikaanse belastingverdrag aangebrachte wijzigingen, aanspraak te blijven maken op de bepalingen uit dat verdrag, zoals die luidden voor de inwerkingtreding van het Protocol.

Inmiddels zijn zowel de Engelstalige versie van het protocol 2004 alsmede het commentaar daarop van beide overheden (final exchange of notes) gepubliceerd.

De wijziging leidt er toe dat bestaande fiscale belemmeringen voor Nederlandse en Amerikaanse bedrijven grotendeels worden opgeheven. Het protocol leidt tot een simpeler, duidelijker en meer effectief Belastingverdrag tussen de beide landen.

Het protocol voorziet in verlaging van de bronheffing op deelnemingsdividenden (van 5%) naar 0%. Door deze verlaging van de dividendbelasting wordt het voor Nederlandse en Amerikaanse bedrijven aantrekkelijker om in de andere verdragsstaat te investeren. Verder zijn anti-misbruikbepalingen opgenomen om te voorkomen dat de 0% voor deelnemingsdividenden wordt misbruikt.

Onder voorwaarden kan de zogenaamde "branche tax" in de Verenigde Staten achterwege blijven. Deze "branche tax" is een additionele heffing bij een vaste inrichting van een buitenlandse onderneming. Op grond van het verdrag was deze heffing al beperkt tot 5%.

Werknemers uit het ene verdragsland die tijdelijk in het andere verdragsland gaan werken kunnen ook de deelname aan de pensioenregeling in het verdragsland waar zij vandaan komen voortzetten. Nederlandse werknemers kunnen hierdoor gemakkelijker een pensioenbreuk voorkomen. Daarnaast worden hiermee de administratieve lasten verminderd. Nederlandse werkgevers worden aantrekkelijker voor Amerikaanse gespecialiseerde werknemers. Fiscale belemmeringen om Nederlandse werknemers (tijdelijk) in Amerika te detacheren worden fors verminderd.

Daarnaast is een vereenvoudiging en versoepeling opgenomen van de in het belastingverdrag opgenomen complexe en omvangrijke ‘limitation on benefits’ bepaling. In die bepaling is vastgelegd wanneer en op basis van welke criteria belastingplichtigen die inwoner zijn van Nederland of van de Verenigde Staten aanspraak kunnen maken op de uit het belastingverdrag voortvloeiende voordelen. Met de nieuwe bepaling wordt een aanzienlijke verlichting van de administratieve lasten bereikt.

Het protocol zal, nadat de Raad van State daarover advies heeft uitgebracht, ter uitdrukkelijke goedkeuring aan de Staten-Generaal worden voorgelegd. Indien de goedkeuringsprocedure in beide landen tijdig is afgerond, zouden de bepalingen van het protocol met ingang van 1 januari 2005 van toepassing kunnen worden. Voor de 0%-bronbelasting op deelnemingsdividenden geldt een eerdere toepassingsdatum. Dit kan op zijn vroegst plaatsvinden op de eerste dag van de tweede maand die volgt op de datum waarop de goedkeuringsprocedure in beide landen is afgerond.